შესავალი

ბაუ საერთაშორისო უნივერსიტეტის  უმაღლესი განათლების მეორე საფეხურის დიპლომამდელი სამედიცინო საგანმანათლებლო პროგრამა („მედიცინა’’) შეესაბამება სამედიცინო განათლების მსოფლიო ფედერაციის (WFME) საბაზისო სამედიცინო განათლების ხარისხის გაუმჯობესების გლობალურ სტანდარტს (Basic Medical Education. WFME Global Standards for Quality Improvement. The 2020 Revision) და ითვალისწინებს უმაღლესი სამედიცინო განათლების ეროვნული დარგობრივი მახასიათებლის განახლებულ მოთხოვნებს. ამის გარდა, პროგრამის განახლებისას გათვალისწინებულ იქნა WFME-ის დისტანციური სწავლების სტანდარტი სამედიცინო განათლებში (Standards for distributed and distance learning in medical education. 2021) და თურქეთის კერძოდ, სტამბულის ბაჰჩეშეჰირის უნივერსიტეტის მედიცინის პროგრამა, რომელიც ბაუ საერთაშორისო უნივერსიტეტის პარტნიორი დაწესებულებაა.

ბაუ საერთაშორისო უნივერსიტეტის  დიპლომამდელი სამედიცინო საგანმანათლებლო პროგრამის სწავლის შედეგების რუკა წარმოადგენს გენერალური სამედიცინო საბჭოს (Outcomes for graduates. General Medical Council 2018 (updated 2020)) მიერ შემუშავებული სწავლის შედეგების და აქტუალური კომპეტენციების ადაპტირებას ქართულ საგანმანათლებლო სივრცეში, კვალიფიკაციათა ეროვნული ჩარჩოს, სამედიცინო განათლების ეროვნული დარგობრივი მახასიათებლის განახლებულ მოთხოვნების და ბაჰჩეშეჰირის უნივერსიტეტის სამედიცინო პროგრამის სწავლის შედეგების გათვალისწინებით.

ბაუ საერთაშორისო უნივერსიტეტი  მიზნად ისახავს ჯანდაცვის სფეროს განვითარებას კარგ საერთაშორისო პრაქტიკაზე დაყრდნობით მსოფლიო მასშტაბით კონკურენტუნარიანი კურსდამთავრებულების მომზადებით მედიცინის მიმართულებით, რაც პირდაპირ შესაბამისობაშია უნივერსიტეტის მისიასთან.

პროგრამის მიმოხილვა

აკადემიური დატვირთვა

პროგრამის მიზნები და ამოცანები

პროგრამის მიზანია მოამზადოს ეროვნული და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი მაღალკვალიფიციური ექიმი ღრმა თეორიული და მტკიცებულებაზე დამყარებული სამეცნიერო ცოდნით, კლინიკური უნარებით, ინოვაციურ-ტექნოლოგიური ხედვით და ლიბერალური ღირებულებებით. გარდა ამისა, პროგრამის მიზანია სტუდენტს დაეხმაროს ეთიკური ღირებულებების, კვლევის და ცოდნის მუდმივად გაღრმავების უნარების ჩამოყალიბებაში, რაც წარმოადგენს განვითარების უმთავრეს საფუძველს მედიკოსისთვის. პროგრამა ხელს შეუწყობს კურსდამთავრებულის ინტეგრაციას მსოფლიო საგანმანათლებლო და ჯანდაცვის სფეროში.

პროგრამის ამოცანაა ბიოსამედიცინო და მედიცინის კლინიკური დარგების ცოდნითა და კლინიკური აზროვნების და კლინიკური მანიპულაციების ჩატარების უნარებით აღჭურვილი, მაღალი ჰუმანური ღირებულებებისა და ემპათიის გრძნობით გამსჭვალული წარმატებული ლიდერის და ამავდროულად გუნდის ეფექტური წევრის მომზადება. გარდა ამისა პროგრამის მნიშვნელოვანი ამოცანაა მომავალ ექიმს შესძინოს პროფესიულ სფეროში ეფექტური კომუნიკაციის უნარი როგორც კოლეგებთან, ასევე პაციენტებთან და პაციენტის ნათესავებთან. პროგრამის ამოცანაა, აგრეთვე, სტუდენტს შესძინოს საკუთარი როლის და პასუხისმგებლობების გაცნობიერების უნარი საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სისტემაში რეგიონულ, სახელმწიფო და საერთაშორისო დონეზე და ამ ყველაფერზე დაყრდნობით, შესაბამისი პროფესიული ღირებულებების, ანგარიშვალდებულებისა და კრიტიკული თვითშეფასების ფორმირების უნარი.

ერთსაფეხურიანი დიპლომამდელი საგანმანათლებლო პროგრამა მედიცინა უზრუნველყოფს უნივერსიტეტის მისიის განხორციელებას, რომელიც ჯანდაცვის სფეროში განათლების მაღალი სამეცნიერო და ეთიკური სტანდარტების დანერგვით, სწავლების ახალი მეთოდების შეთავაზებით, თანამედროვე საგანმანათლებლო მიდგომების მუდმივი განვითარებით ხელს უწყობს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვასა და გაუმჯობესებას.

პროგრამის აღწერა

საგანმანათლებლო პროგრამა ,,მედიცინა’’ აგებულია ბიოსამედიცინო კომპონენტების ჰორიზონტალურად ინტეგრირებული ტრანსდისციპლინური ბლოკებით და განგრძობითად მიწოდებული სამედიცინო და არასამედიცინო ძირითადი და არჩევითი სასწავლო კურსებით. პროგრამა დამყარებულია ორგანოთა სისტემების მიხედვით ნორმისა და პათოლოგიის და საბაზისო და კლინიკური საგნების ლოგიკურ და თანმიმდევრულ ინტეგრაციაზე. კურიკულუმი ვითარდება მარტივიდან რთულისაკენ და სასწავლო კურსები დალაგებულია ერთმანეთზე დაშენების პრინციპით, ლოგიკურად აწყობილი წინაპირობების სისტემით. 

კლინიკური სასწავლო კურსების უმრავლესობა ტარდება როტაციული სისტემით. ხანგრძლივობა მინიმუმ ერთ- და მაქსიმუმ 6-კვირიანია (დანართი 2 - პროგრამის აკადემიური კალენდარი). პირველი ხუთი სემესტრის თითოეული მოდული მოიცავს სხვადასხვა დისციპლინას (როგორიცაა ანატომია, ფიზიოლოგია, ჰისტოლოგია, ემბრიოლოგია, ბიოქიმია, პათოლოგია, რადიოლოგია, ფარმაკოლოგია და ა.შ.), მოდულში არსებული თემები, ან საკითხები (მაგ. ორგანოთა სისტემები) დალაგებულია იმგვარად, რომ სტუდენტები იძენენ თეორიულ ცოდნას კონკრეტული თემის ირგვლივ სხვადასხვა დისციპლინის პერსპექტივიდან. თითოეულ მოდულში განსაზღვრულია საათები კლინიკურ გარემოში სწავლებისათვის და დასაწყისიდანვე ორიენტირებულია კლინიკური კომპეტენციების და პრაქტიკული უნარების განვითარებაზე. პრობლემაზე დაფუძნებული სწავლების (PBL) და კლინიკურ ქეისზე დაფუძნებული სწავლების (CBL) მეთოდები აქტიურად გამოიყენება მთელი პროგრამის განმავლობაში, განსაკუთრებით, კი ინტერდისციპლინურ მოდულებში, რომელიც კიდევ უფრო აღრმავებს ინტეგრაციას. აღნიშნული ფორმატი გამორიცხავს ცოდნის დანაწევრებულად მიწოდებას და უზრუნველყოფს დამოუკიდებელი კლინიკური აზროვნების და კომუნიკაციის უნარების ჩამოყალიბებას სწავლების ადრეულ ეტაპზე. მოგვიანებით, კლინიკური როტაციების გავლისას ეს მიდგომა ხელს უწყობს სამედიცინო დისციპლინების უკეთ გაგებას. გარდა ამისა, თითოეული სემესტრი უზრუნველყოფს სამედიცინო პრიფესიული კომპეტენციების განვითარებას და გაღრმავებას ცოდნის, უნარების და შეხედულებების ფორმირების კონტექსტში. 

კომუნიკაციის უნარები

კომუნიკაციის უნარები პროგრამაში ინტეგრირებულია ვერტიკალურად პირველ სასწავლო წელს სასწავლო კურსები „კომუნიკაციის უნარები და აკადემიური წერა 1 და 2“ და „ფილოსოფია და ეთიკა მედიცინაში 1 და 2“, რომელთა ფარგლებში როლური თამაშები და კონკრეტული შემთხვევების განხილვა სტუდენტს აძლევენ საშუალებას შეისწავლოს სხვადასხვა ტიპის პაციენტთან, კოლეგებთან, პაციენტის ოჯახის წევრებთან როგორც ვერბალური, ასევე წერითი კომუნიკაციის ელემენტები, რაც აუცილებელია სამედიცინო სფეროში ურთიერთობისას. კომუნიკაციისა და ქცევის უნარების დაშენება მეორე სასწავლო წელს ხდება „სოციოლოგიისა და ფსიქოლოგიის შესავალი კურსის“ ფარგლებში. მესამე სასწავლო წლიდან „კარგი სამედიცინო პრაქტიკა 1 და 2“ და „პაციენტის ისტორია“ სასწავლო კურსების ფარგლებში უკვე უშუალოდ კლინიკური მიმართულებით კომუნიკაციაზე ორიენტირდება. 

გარდა ამისა, უცხოელი სტუდენტი 22 კრედიტის მოცულობით ქართული ენის შესწავლისას, ხოლო ქართველი სტუდენტი გერმანული, ინგლისური ან თურქული ენის შესწავლისას ასევე იღრმავებს კომუნიკაციის უნარს, რაც ხელს შეუწყობს, საქართველოში ან მის ფარგლებს გარეთ, კლინიკური პრაქტიკის დროს პაციენტთან ურთიერთობას. 

მესამაე სასწავლო წლიდან ბოლომდე კლინიკური სასწავლო კურსები გარკვეული დოზით უზრუნველყოფენ პაციენტთან და არა მხოლოდ პაციენტთან კომუნიკაციის უნარების გაღრმავებას განმეორებისა და დაშენების პრინციპით. 

სიმულაციურ გარემოში სწავლება

პროგრამაში 381 საათი ეთმობა სიმულაციურ გარემოში სწავლებას (TSE -სსგ). პროგრამა დასაწყისიდანვე (ჯერ კიდევ პირველი კურსის მოდულებში) ორიენტირებულია კლინიკური პრაქტიკული უნარების განვითარებაზე. სიმულაციურ გარემოში სტუდენტები მუშაობენ გვამზე და ანატომიურ მოდელებზე, ანატომიის და კლინიკური ანატომიის დისციპლინის ფარგლებში ანატომიური მანეკენების და გვამის ლაბორატორიაში. შემდგომ მანეკენებსა და სიმულატორებზე ხდება კლინიკური უნარების დაშენება ,,კარგი სამედიცინო პრაქტიკა 1 და 2’’ კურსების ფარგლებში სწავლება სიმულაციურ გარემოში ფორმატის მეშვეობით OSCE -სა და კლინიკური უნარების ცენტრში. მესამე სემესტრიდან სტუდენტები იწყებენ კლინიკური სასწავლო კურსების შესავალ ნაწილს სადაც ასევე ჩაშენებულია სსგ დიდი დოზით, ხოლო მეოთხე სასწავლო წლიდან ზევით სიმულაციური სწავლება თანდათან იკლებს, თუმცა რჩება ბოლომდე და სრულდება მეექვსე წელს გადაუდებელი მედიცინის სასწავლო კურსში. სწავლების ეს მეთოდი სრულად ამზადებს სტუდენტს კლინიკურ გარემოში სწავლებისათვის სადაც მას უშუალოდ პაციენტზე მოუწევს სიმულატორებსა და სამედიცინო მანეკენებზე უკვე კარგად გავარჯიშებული უნარების გამოვლენა. 

კლინიკური სწავლება

კლინიკური კომპეტენციების განვითარება და პრაქტიკული უნარების ფორმირება ხდება უწყვეტად (TCE-კლინიკურ გარემოში სწავლების ფორმატში) პროგრამის დასაწყისიდან ბოლომდე, ინტეგრირებულია სხვადასხვა სასწავლო კურსებში და მიეწოდება სიცოცხლის შემსწავლელი დისციპლინების პარალელურად. ინტერდისციპლინური ბლოკების კლინიკური კომპონენტები სინქრონიზირებულია თეორიულ საკითხებთან და ჩართულია პროგრამის განხორციელების ადრეულ ეტაპზევე, ანუ სტუდენტი პირველივე სემესტრიდან ახორციელებს კლინიკურ ვიზიტებს, რომლის დროსაც სტუდენტი გარკვეულ დროს ატარებს კლინიკაში კლინიკური გარემოს გასაცნობად და სამედიცინო გუნდში ადაპტირების მიზნით. კლინიკური უნარების შეძენა მომატებული დოზით ხდება ,,კარგი სამედიცინო პრაქტიკა I’’, ,,კარგი სამედიცინო პრაქტიკის II’’-ის და კლინიკური დისციპლინების სწავლების პერიოდში (IV-X სემემსტრების განმავლობაში) როტაციებისა და კლინიკური პრაქტიკის ფარგლებში. ეს საშუალებას აძლევს სტუდენტს, იმუშაოს რეალური პაციენტის საწოლთან პედაგოგის ზედამხედველობის ქვეშ. 

მეექვსე წელი სრულად ეთმობა კლინიკურ პრაქტიკას, სადაც სტუდენტს აქვს საშუალება გაათვითცნობიეროს, თუ როგორ შეიძლება იქნეს გამოყენებული სიმულაციურ გარემოში ათვისებული უნარები კლინიკაში პაციენტზე და დაშვებულის ფარგლებში გაამყაროს ეს უნარები პაციენტთან ურთიერთობისას რეალურ გარემოში, ასევე ზედამხედველობის ქვეშ. 

კლინიკურ გარემოში სწავლება (TCE-სკგ) ჩაშენებულია თითქმის ყველა კლინიკურ სასწავლო კურსში და სრულდება კლინიკური პრაქტიკით და ჯამში მოიცავს 1700 საკონტაქტო საათს. კლინიკური სასწავლო კურსების უმრავლესობა ტარდება როტაციული სისტემით. ხანგრძლივობა მინიმუმ ერთ- და მაქსიმუმ 6-კვირიანია. 

სამეცნიერო-კვლევითი უნარების ფორმირება

თანამედროვე ექიმი წარმოუდგენელია სამეცნიერო-კვლევითი უნარების გარეშე. არსებული პროგრამა უზრუნველყოფს სამეცნიერო კვლევისთვის საჭირო უნარჩვევების განვითარებას სწავლების პირველივე წლიდან ,,კომუნიკაციური უნარების და აკადემიური წერის’’, ,, კვლევის მეთოდოლიგია და ბიოსტატისტიკის’’, ,,ეპიდემიოლოგიისა და პრევენციული მედიცინის’ კურსების მეშვეობით და სრულდება XI-XII სემესტრში "სამეცნიერო პროექტი I და II" ფარგლებში კვლევითი პროექტის შესრულებითა და დაცვით. პროგრამის კვლევითი კომპონენტი სტუდენტებს საშუალებას აძლევს გაეცნონ და დაეუფლონ სამეცნიერო კვლევის მეთოდებს, შეეჩვიონ სამეცნიერო წყაროების ეფექტურ გამოყენებას, შეძლონ კვლევის შედეგების გაანალიზება და ეტაპობრივად გააუმჯობესონ კვლევის უნარები. 

სტუდენტები სწავლობენ მტკიცებულებაზე დაფუძნებული მედიცინის პრინციპებს და ინფორმაციის კრიტიკულ ანალიზს ისევე, როგორც კვლევის დაგეგმვას, წარმართვას, დაწერას და წარდგენას. ,,სამეცნიერო პროექტი II’’ სასაწავლო კურსის ფარგლებში სტუდენტმა უნდა შეასრულოს კვლევითი სამუშაო, დაწეროს ნაშრომი და წარუდგინოს აუდიტორიას. სტუდენტს შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს ბაუ საერთაშორისო უნივერსიტეტის და პარტნიორი დაწესებულებების მიერ განხორციელებულ სამეცნიერო აქტივობებში. 

კვლევით კომპონენტს პროგრამაში უჭირავს 22 კრედიტი. 

პროგრამის სტრუქტურა წლების მიხედვით

სასწავლო გეგმა

კლინიკური პრაქტიკა

პროგრამის XI-XII სემესტრებში გათვალისწინებული კლინიკური პრაქტიკა მოიცავს მედიცინის საკვანძო მიმართულებებს, კერძოდ: გადაუდებელი მედიცინა, შინაგანი მედიცინა, გინეკოლოგია და მეანობა, ფსიქიატრია, ზოგადი ქირურგია, პედიატრია, საოჯახო მედიცინა. ხდება უკვე არსებული თეორიული ცოდნის და სიმულაციურ გარემოში ათვისებული პრაქტიკული უნარების დემონსტრირება და განმტკიცება კლინიკურ გარემოში რეალურ პაციენტთან და სამედიცინო გუნდთან.

პორტფოლიო

პროგრამა ორიენტირებულია პერსონალურ და პროფესიულ განვითარებაზე. სწავლის განმავლობაში სტუდენტის აქტივობები და მიღწევები გროვდება პორტფოლიოში, რომელიც ხელს უწყობს მის პროფესიულ ზრდას და კომპეტენციების, თვითშეფასების და მთელი სიცოცხლის განმავლობაში სწავლის უნარის შეფასებას.

პორტფოლიო მოიცავს სამ სხვადასხვა მიმართულებას:

• სტუდენტის კურიკულუმგარეშე აქტივობა — კონფერენციის, ტრენინგის და სხვა აქტივობის სერტიფიკატები; საუნივერსიტეტო ღონისძიებებში ჩართულობა და დამატებითი კლინიკური აქტივობა.
• ქეისის წარდგენა — სემესტრში ერთხელ რეალური კლინიკური შემთხვევის შერჩევა, დამუშავება და წარდგენა მენტორისა და კომისიის წინაშე.
• სტუდენტის თვითშეფასება — სემესტრში ერთხელ თვითშეფასება და შეფასება პედაგოგების, სკოლისა და მენტორის მიერ, განვითარების გეგმის დასახვით.

არჩევითი კომპონენტი

პროგრამა, ძირითადი სასწავლო კურსების გარდა, უზრუნველყოფს დარგობრივ და არადარგობრივ არჩევით კურსებს. სამედიცინო არჩევითს პროგრამაში ეთმობა 25 კრედიტი, ხოლო არასამედიცინო არჩევითს საქართველოს მოქალაქის შემთხვევაში 26 კრედიტი, უცხო ქვეყნის მოქალაქისთვის — 4 კრედიტი (რადგან 22 კრედიტის სახით შეისწავლის ქართულ ენას).

სწავლის შედეგები

პროგრამის დასრულების შემდგომ სტუდენტი:

დარგობრივი სწავლის შედეგები

1. განსაზღვრავს ადამიანის სხეულის ნორმალურ სტრუქტურას და ფუნქციას მოლეკულურიდან სისტემურ დონემდე, დაავადების მიზეზებსა და მექანიზმებს.
2. აფასებს კლინიკურ შემთხვევას, ნიშნავს გამოკვლევებს, ახდენს დიფერენციულ დიაგნოსტიკას და მკურნალობის ეფექტურ ვარიანტების შერჩევას.
3. გააჩნია სიცოცხლისათვის საშიში დაავადებების დიაგნოსტიკისა და მკურნალობისთვის საჭირო ცოდნა, პირველადი დახმარებისა და სარეანიმაციო ღონისძიებების უნარი.
4. იცის და იყენებს საექიმო საქმიანობის საკანონმდებლო ინსტრუმენტებსა და ეთიკურ პრინციპებს.
5. შეუძლია პაციენტისათვის კონსულტაციის გაწევა, ანამნეზის შეკრება და სრული ფიზიკური გამოკვლევა.
6. ასრულებს დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში ხშირად გამოყენებად ინტერვენციებსა და პრაქტიკულ პროცედურებს.
7. აქვს პაციენტთან, ნათესავებთან და მესამე პირებთან ეფექტური კომუნიკაციის უნარი.
8. აფასებს პაციენტის დაავადების ფსიქოლოგიურ და სოციალურ ასპექტებს.
9. ეფექტურად იყენებს ინფორმაციასა და საინფორმაციო ტექნოლოგიებს, შეუძლია სამეცნიერო კვლევის დაგეგმვა და შედეგების შეფასება.
10. წინასწარ განსაზღვრავს დაავადებისა და ტრავმების რისკებს, ახორციელებს პრევენციულ ღონისძიებებს.
11. იყენებს მთელი სიცოცხლის განმავლობაში სწავლის პრინციპს.
12. ახდენს პროფესიონალიზმის დემონსტრირებას.

ზოგადი სწავლის შედეგები

1. აქვს ანალიზისა და სინთეზის უნარი — კრიტიკულად აფასებს და აანალიზებს რთულ, არასრულ ინფორმაციას.
2. აქვს ინფორმაციის მართვის უნარი — მოიპოვებს, ამუშავებს და კრიტიკულად აფასებს დიდი მოცულობის ინფორმაციას.
3. აქვს პრობლემის გადაჭრის, კრიტიკული აზროვნებისა და გადაწყვეტილების მიღების უნარები.
4. აქვს გუნდური მუშაობის უნარი.
5. აქვს დამოუკიდებლად მუშაობის უნარი.
6. აქვს კომუნიკაციის უნარები (მათ შორის უცხო ენაზე).
7. აქვს სწავლის/ცოდნის მუდმივად განახლების უნარი.
8. აქვს ახალ სიტუაციებთან ადაპტირების შესაძლებლობა.
9. აქვს ორგანიზებისა და დაგეგმვის (დროის მართვის ჩათვლით) შესაძლებლობა.
10. აქვს საკუთარი შესაძლებლობების ზღვარის დადგენისა და დახმარების თხოვნის უნარი.
11. აქვს მულტიდისციპლინურ გუნდში მუშაობის უნარი.
12. აქვს ლიდერობის დემონსტრირების უნარი.

სწავლება-სწავლის მეთოდების კატალოგი

პროგრამაში გამოყენებული სწავლების მეთოდოლოგია ახდენს თეორიული და პრაქტიკული სწავლების ინტეგრირებას, პრაქტიკული და კლინიკური უნარ-ჩვევების განვითარებას ლაბორატორიულ, სიმულაციურ და კლინიკურ გარემოში. 

პროგრამის მიზნების მისაღწევად, შემდეგი მეთოდოლოგია იქნება გამოყენებული: 

შეფასების სისტემა

ცოდნის და უნარების შესაფასებლად გამოიყენება ზეპირი და/ან წერილობითი გამოცდები. პროგრამაში გამოყენებულია როგორც განმავითარებელი, ასევე შემაჯამებელი შეფასება. 

სტუდენტის ცოდნის შეფასება ხორციელდება 100 ქულიანი სისტემით:

სტუნდეტის ცოდნის შეფასების სისტემა

სასწავლო სივრცე

ბაუ კამპუსი

ბაუ საერთაშორისო უნივერსიტეტი  ფუნქციონირებს ახალ შენობაში კარგად აღჭურვილი აუდიტორიებით, კომპიუტერული კლასებით, სასწავლო ლაბორატორიებით და ბიბლიოთეკით. კამპუსის სასწავლო ფართში განთავსებულია 8 სასწავლო და 1 კვლევითი ლაბორატორია, ასევე სიმულაციურ გარემოში სწავლებისათვის განკუთვნილი კლასები:

• მიკრობიოლოგიის და იმუნოლოგიის ლაბორატორია
• ფარმაკოგენეტიკის ლაბორატორია და რეალური დროის PCR ლაბორატორია
• ციტოლოგიის, ჰისტოლოგიის და ფიზიოლოგიის ლაბორატორია
• ბიოქიმიისა და მოლეკულური ბიოლოგიის ლაბორატორია
• ანატომიისა და PBL/CBL კლასი
• კლინიკური უნარებისა და OSCE-ის ცენტრი
• ანატომიური კვეთის ლაბორატორია

კამპუსში მდებარეობს ასევე მდიდარი ბიბლიოთეკა სამკითხველო დარბაზითა და იზოლირებული სივრცეებით მცირე ჯგუფური მუშაობისათვის.